حیات وحشفناوری اطلاعاتمقالههمهویژه

مدیریت و کنترل حیات وحش بوسیله‌ی تگ‌های هوشمند RFID

مقدمه

حفظ گونه‌های جانوری یکی از اهدافی است که بشر خیلی دیر به فکر آن افتاده است. بسیاری ازگونه های جانوری که نشان دهنده تنوع حیات بر روی کره زمین هستند امروزه تبدیل به خاطره شده‌اند. دربسیاری از کشورها گونه‌های خاصی از حیوانات در حال انقراض‌اند. حفظ تنوع زیستی نقش مهمی در رفع نیازهای ضروری انسان دارد مثل تامین آب‌های دائمی و تمیز، پیشگیری از وقوع سیل و طوفان و ایجاد اقلیم پایدار. زیستگاه‌ها و حیات‌وحش بعنوان بخشی از موجودی محیط‌زیست هر کشور نقش و جایگاه بالایی در آینده توسعه پایدار آن کشور دارند. لذا بسیاری از مشکلات کنونی محیط‌زیستی، ناشی از انقراض یا کاهش حیات‌وحش و تخریب زیستگاه‌های طبیعی آن‌هاست. زیرا انسان به‌عنوان بخشی از طبیعت، سرنوشتش با سرنوشت حیات سایر جانداران و محیط‌زیست پیرامونش، پیوندی ناگسستنی دارد (کلاهی، ۱۳۹۲). مدیریت منابع محیط زیست بویژه حیات وحش و گونه های در خطر بر اساس رویکردهای مرسوم مشکلات متعددی را پیش روی این منابع قرار داده است. لذا نیاز به رویکرد پویایی برای دریافت اطلاعات کامل و بهنگام از گونه های مورد نظر برای برنامه ریزی و کنترل بهتر وضعیت زیستی آنها، ضروری می باشد.

امروزه سیستم‌های متعددی وجود دارند که قابلیت کنترل و برنامه‌ریزی از دور را داشته و این کارکردها بصورت بی‌سیم انجام می‌گردد. روش‌های مختلفی برای شناسایی افراد و اشیاء وجود دارد، ازجمله سنجش از دور[۱] (RS)، سیستم موقعیت‌یاب جهانی[۲] (GPS) ، شبکه‌ی سنسوری بیستم[۳] (WSN) و سیستم‌های شناسایی فرکانس رادیویی (RFID) می‌باشند. شناسایی با کمک امواج رادیویی[۴] ( RFID یا Radio Frequency Identification ) از جدیدترین روش‌هاست که بیش از سایر روش‌ها مورد توجه دانشمندان و متخصصان این فن قرار گرفته است. سیستم‌های شناسایی فرکانس رادیویی (RFID) یا رادیو‌شناسه، فناوری قدرتمندی برای پیگیری خودکار حرکت گونه‌های جانوری را دارد (لاودن و لاودن[۵]، ۲۰۱۰) تگ‌های RFID از برچسب‌های کوچکی با ریزتراشه‌های تعبیه شده استفاده می‌کنند که حاوی داده مربوط به آیتم و موقعیت آن هستند. اجزای تشکیل‌دهنده فناوری RFID شامل برچسب[۶]، دستگاه فرکانس‌خوان[۷]، آنتن[۸]، دستگاه کنترل‌کننده (که‌ به آن هاست نیز گفته می‌شود که به منزله مغز متفکر یک سیستم RFID عمل می نمایند) (محمودی میمند و همکاران، ۱۳۹۲) (رجوع کنید به شکل شماره ۱)

how rfid worksشکل ۱

کنترل و ردیابی در حیات وحش با تگ های RFID

شناسایی خودکار عناصر و جمع آوری داده مرتبط به آنان بدون نیاز به دخالت انسان جهت ورود اطلاعات در حیات وحش ضروریست و در میان انواع روش های دریافت و ارسال داده، تگ های هوشمند RFID این خصوصیت را دارا بوده و می توانند فرآیند دریافت و ارسال اطلاعات را آنی و بسیار پویاتر نماید. بی سیم بودن این تکنولوژی محدودیتهای مکانی را پشت سر می گذارد و با عنایت به امکان دریافت اطلاعات در تمام ساعات شبانه روز بدون نیاز به نیروی انسانی این سیستم بر محدودیت های زمانی نیز فائق آمده است. ردیابی حیوانات یکی از متنوع ترین کاربرد های تکنولوژی رادیو شناسه (تگ های RFID) می باشد که برای بهبود سیستم های مدیریت دام در تحقیقات علمی وهمچنین حفاظت از حیات وحش به طور گسترده به کار می رود. تگ های رادیو شناسه متصل شده به حیوانات در موارد بسیاری نظیر فرآیند های ساده تعیین مکان و مطالعه الگوهای مهاجرت و همچنین فرآیند های پیچیده بررسی تغذیه، تولید مثل، شیردهی و فعالیت های اصلاح نژاد و یا حتی در کنترل بیماری ها مفید واقع شده و می توانند اطلاعات ارزشمندی را فرآهم آورند. طرفداران حفظ منابع طبیعی از تکنولوژی رادیو شناسه برای مطالعه حیات وحش استفاده می کنند. بطوریکه با استفاده از این تکنولوژی به جمع آوری و کنترل اطلاعات مورد نیاز می پردازد. سپس این اطلاعات ذخیره شده و پس از آنالیز، برای تحقیقات علمی مورد استفاده قرار می گیرد. در ضمن این سیستم می تواند با سیستم موقعیت یاب جهانی (GPS) یکپارچه شود تا مکان اشیاء و حیوانات مد نظر را بصورت آنلاین مشخص سازد (مدیری و شیر افکن، ۱۳۸۹). مزیت مهم این تکنولوژی در کنار طول عمر و قیمت آن کوچک و سبک بوده آن است (رجوع کنید به شکل شماره ۲). ابن عامل موجب می شود تا تاثیراتی که این تگ های رادیویی بر رفتار طبیعی گونه ی جانوری مورد مطالعه می گذارد به حداقل برسد. بعلاوه این سیستم بیشترین کارایی را در محیط های جنگلی که سامانه GPS کارایی اندکی دارد را خواهد داشت. برای دریافت اطلاعات نیز علاوه بر کامپوتر می توان با کمک تلفن همراه نیز اطلاعات را دریافت و آنالیز نمود (دییو و همکاران، ۲۰۱۰).

Microchip_rfid_rice

شکل ۲

تگ های هوشمند رادیویی اطلاعات جامع و بسیار ارزشمندی را از کلیه وضعیت های یگ گونه جانوری در اختیار ما قرار می دهند که به تبع آن الگوهای رفتاری دقیقی را می توان از شرایط زیستی گونه های مورد مطالعه استخراج نمود. این الگوها بهترین منبع اطلاعاتی برای برنامه ریزی برای حفاظت از گونه ی مدنظر و پیش بینی شرایط زیستی آن برای انجام اقدامات پیشگیرانه می باشد. بعلاوه با این تکنولوژی می توان هزینه های مستقیم و غیر مستقیم بسیاری را کم نمود و به همراه آن اطلاعات صحیح و آنی را دریافت کرده و در نهایت بهره وری را افزایش داده و کنترل و مدیریت و همچنین تصمیم گیری را موثر تر و فراگیر تر نمود که به دلیل خودکار بودن و بی سیم بودن این تگ های هوشمند، سازمان را با کمترین محدودیت های زمانی و مکانی روبرو می سازد. به دلیل وابسته بودن این تگ ها به اطلاعات مکانی، این عامل نیز اطلاعات مفیدی را به همراه خواهد داشت و در تصمیم گیری های مکان محور، کاربرد خواهند داشت.

نتیجه گیری

شناخت کامل وضعیت فیزیکی جانور در زمان ها و مکان های متفاوت، وضعیت تولید مثل و زادآوری، تغذیه، بیماری و واکنش جاندار در وضعیت های طبیعی و غیر طبیعی می تواند تصمیمات ارزشمند و تأثیر گذاری زا از جانب متخصصان و متولیان مر موجب شود که حیات گونه را بیش از پیش تضمین می نماید. برای جمع آوری اطلاعات و ردیابی گونه ها بهترین روش و تکنولوژی تگ های RFID می باشند که به لحاظ قیمت و مصرف انرژی و بخصوص اندازه و وزن قابل مقایسه با سایر روش ها نمی باشد. این تگ ها با کاشت در بدن جانور و یا خوراندن از طریق خوراک و آب ارزشمند ترین اطلاعات را در دوره های زمانی کوتاه مدت تا بلند مدت در اخیار محققان قرار می دهد و با توجه به ویژگی های فیزیکی آن، تأثیری بر رفتار طبیعی جانور ندارد. این تگ ها در کنار ردیابی، اطلاعات کامل زیستی جانور را فراهم کرده که از این اطلاعات و داده ها الگوهای رفتاری جانور قابل استخراج است. از مجموعه‌ی این اطلاعات، دانشی در خصوص تهدید ها و بیماری های گونه جانوری، پیش بینی رفتار گونه در موقعیت ها و شرایط گوناگون ایجاد می نماید که مهم، بستری برای انجام اقداماتی برای بهبود شاخص های زیستی گونه ، خصوصاً گونه های نادر فراهم می کند.

لینک مطلب در زیست بوم

منبع: زیست بوم


برگرفته از “صدری، مسیب؛ الهیار دولتخواه و اکرم مفرح، ۱۳۹۳، بررسی نقش تگ های هوشمند RFID در مدیریت، برنامه ریزی و کنترل حیات وحش، اولین کنفرانس ملی جغرافیا، گردشگری، منابع طبیعی و توسعه پایدار، تهران، موسسه ایرانیان، قطب علمی برنامه ریزی وتوسعه پایدار گردشگری دانشگاه تهران، http://www.civilica.com/Paper-NCGTSD01-NCGTSD01_665.html”

۴-منابع

  1. کلاهی، مهدی. (۱۳۹۲). ارزش های حیات وحش و نقش آن در زندگی انسان. روزنامه همشهری، زیست بوم، سه شنبه ۶ اسفند ۱۳۹۲٫ (http://hamshahrionline.ir/details/251025).
  2. لاودن، کنت و لاودن، جین پرایس. (۱۳۹۰). سیستم های اطلاعات مدیریت. ترجمه: مولاناپور، رامین، حبیبی پور، فرزاد و کرمی، مهران. چاپ دوم. تهران: انتشارات آتی نگر.
  3. محمودی میمند، محمد؛ نصیری، رامین و نکویی، میلاد. (۱۳۹۲). رابطه به کارگیری فناوری RFID برخلق مزیت رقابتی در فروشگاه های زنجیره ای تهران. مدیریت بازرگانی، دوره ۵، شماره ۱، ۱۳۹۲٫
  4. مدیری، ناصر و شیرافکن، محمد. (۱۳۸۹). مهندسی فن آوری رادیو شناسه (RFID). انتشارات: مهرگان قلم، تهران.
  5. Dyo, Vladimir; Ellwood, Stephen A, Macdonald, David W; Markham, Andrew; Mascolo, Cecilia; P´asztor, Bence; Trigoni, Niki; Wohlers, Ricklef & Yousef, Kharsim (2010). Evolution and Sustainability of a Wildlife Monitoring Sensor Network. The 8th ACM Conference on Embedded Networked Sensor Systems, Pages 127-140 . Department of Computer Science, University of Oxford, 2010.

[۱] remote sensing

[۲] Global Positioning System Global Positioning System

[۳] wireless sensor networks

[۴] Radio Frequency Identification

[۵] Lsudon & Lsudon

[۶] Tag

[۷] Reader

[۸] Antenna

مسیب صدری

مسیب صدری-کارشناس ارشد مدیریت فناوری اطلاعات- مدیر انجمن

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا